Chuza Wiki:Como editar unha páxina

Origem: Chuza Wiki, a enciclopédia livre.

Se queres aprender só como comezar unha páxina, ou coñecer as regras informais para contribuír á Wikipedia ou saber os detalles sobre como corrixir unha páxina da Wikipedia, viñeches á páxina correcta.

Wikipedia é un WikiWiki, o que significa que ti (e calquera) pode(de)s editar un artigo da Wikipedia e estas modificacións hanse reflectir automaticamente sen ningún tipo de revisión previa.

É moi sinxelo editar unha páxina da Wikipedia. Chega con premer enriba de editar, nas tabelas da páxina en cuestión, e presentaráseche a caixa co bloque daquel texto. A continuación, fai a edición do contido. Preme en Amosar vista previa, para visualizar os resultados e en Gardar a páxina, cando consideres que o texto xa quedou a xeito.

É moi recomendable escreber unha cativa descripción dos cambios realizados no cadro marcado como «Resumo», así todos saberemos facilmente o obxecto da modificación. Emprega un punto de vista neutral dentro das túas posibilidades e cita as túas fontes para que outros podan comprobar e prolongar o teu traballo.

O que vexas na caixa de texto será máis que nada texto, pero tamén poderás ver algúns símbolos especiáis que o programa Wiki usa para crear ligazóns, listas e outros efectos. O resto desta páxina amosa como empregar estas ferramentas. No contido da caixa editable podes atopar, alén do texto, algúns comandos especiáis que o programa Wiki emprega para crear ligazóns, listas e outras informacións. O xeito máis sinxelo de crear unha wikiligazón é usando parénteses rectos [[]] antes e despois do termo. Por exemplo, [[Castelao]], fai Castelao. Se o termo xa está incluido na Wikipedia a ligazón lévarao directamente a entrada do artigo. De non existir lévarao á caixa de edición onde poderás crealo e gardalo. Non importa que o termo exista ou non, a Wikipedia medra gracias ó seu apoio e a infinita aplicación de novos artigos. O que importa é se a nova entrada debera estar. Unha vez creado poderás editalo ti mesmo (ou non).

Despois das primeiras leccións, teraste que «adestrar» premendo en editar para ver o resultado das distintas accións. Podes practicar na zona de probas antes de editar outras páxinas, se queres.

Lembra que todo o que escrebas na Wikipedia debe estar ceibo de dereitos de autor ou terá que ser eliminado. Se decides poñer textos da túa autoría estes terán implicitamente a licencia GNU Free Documentation License. Sempre que se manteña a mesma licencia, calquera poderá editalos, modificalos ou mesmo eliminalos.

Contido

Cómo crear unha páxina nova

Existe unha páxina cunha explicación polo miúdo: como crear unha páxina.

Hai dous xeitos de crear unha páxina:

  1. Para crear unha páxina, por exemplo, a correspondente a «novo», crea unha ligazón a través das parénteses rectas [[novo]]. Para o caso de páxina non existente, a ligazón apuntará a un formulario onde che será permitido crear o contido desa nova páxina. Este é o xeito preferido, porque non xera páxinas orfas (aquelas sen ligazóns apuntando cara elas).
  2. Escribir a URL da nova páxina na liña de enderezo do navegador, onde se procuran páxinas e documentos. A URL da nova páxina será a expresión que criará a ligazón, observando que, a primeira letra debe ser maiúscula e que os espazos baleiros deben ser substituídos polo sinal "_" (sen comiñas). Así por exemplo, se desexasemos crear unha páxina sobre "Nihilismo na Galiza" só teriamos que poñer: http://gl.wikipedia.com/wiki.cgi?Nihilismo_na_Galiza . O documento web sería creado e quedaría listo para a súa edición automaticamente.

Por exemplo, se neste intre estás vendo isto no campo "URL" do teu navegador:

http://gl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Como_editar_unha_páxina

pódelo reemprazar por isto:

http://gl.wikipedia.org/wiki/wiki.phtml?title=Nome_da_tua_nova_páxina

Nota que hai que ser coidadoso con algúns caracteres especiais (como letras con til e signos de puntuación) que terán que ser introducidos de xeito especial nunha URL.

Este xeito non é aconsellable pois creará un artigo "orfo", que non estará enlazado dende parte negunha. É preferible que topes unha xerarquía axeitada, dende a portada se é posible, e crees as páxinas necesarias.


Practicando

Antes de escomenzar pola túa conta, debes saber que podes practicar creando e borrando páxinas na Zona de probas.

Despois podes seguir a darlle duro na actualización de páxinas!

Olla tamén Wikipedia:Usando TeX

Agregar ligazóns

Supoñamos que estás a corrixir unha páxina sobre deportes e mencionas a verba: 'rugby'. É probable que xa exista e que queiras facer unha conexión a ese artigo. Sinxelo: engade corchetes dobres arredor dela [[como isto]] e segue corrixindo. ¡Iso é todo! Se xa existe a páxina, así has engadir unha conexión. Se aínda non existe a páxina, farase unha conexión que permitirá que alguén a cree. Engade as conexións que vexas necesarias, pero lembra enlazar só a primeira ocorrencia dun termo nun artigo (para non cargar as páxinas de ligazóns).

Hai algunhas regras sobre a fabricación destas conexións. Tamén o programa Wiki considera o título de páxina como igual ó texto do seu enlace, non sendo que a primeira letra sexa maiúscula, e o espazo entre palabras se poida condensar. Por exemplo, se escribes [ [ xogo de naipes ] ], será conectado a unha páxina titulada «Xogo de naipes».

Versións anteriores dos programas Wiki só usaban conexións dunha palabra ComoEsta, e non se tiña necesidade de corchetes dobres para convertelas en conexións.

Pódeste atopar con estes casos se editas páxinas vellas. Por favor, non fabriques ligazóns así (aínda que se queres podes deixar as que xa existan ata que te afagas á tarefa de editar páxinas. Vai a Enlaces Libres para máis información. A páxina convencións ten pistas sobre nomes de páxinas útiles. Por exemplo, é mellor poñer palabras en singular como «xogo» en lugar de «xogos» porque permite crear enlaces a outras páxinas de xeito máis doado.

Por último: ás veces o texto que che gustaría converter nunha ligazón, se cadra non é un bo título de páxina. Nese caso podes especificar os dous nos corchetes empregando unha barra vertical para separar como en [[Enlace|Texto do enlace]]. Isto aparecerá con «texto da ligazón» aínda que a ligazón apuntará en realidade a «Ligazón»,

Exemplos de ligazóns correctas:

Texto
Código
a miña páxina
[[a miña páxina]]
Jimbo Wales
[[Jimbo Wales]]
República Popular Chinesa
[[China|República Popular Chinesa]]

Exemplos de ligazóns con erros:

Texto
Código
A_miña_páxina
[[A_miña_páxina]]
(Non son necesarios os simbolos de suliñado.)
jimbo wales
[[jimbo wales]]
(As dúas iniciais deben ser maiúsculas.)
República Popular Chinesa
[[República Popular]] Chinesa
(O enlace non apuntará ó documento correcto.)

Vai a Convencións de títulos para saber como poñer os títulos dos artigos.


Cómo empregar efectos nunha páxina


  • Seguidamente amosarase unha área para ver os diversos efectos posibles usando o Wiki, como negriña, itálica/cursiva, listas numeradas, etc...
  • Pulsa en «editar» ó final desta páxina (¡a que estás a ler agora!) para ver como se conseguiron estes efectos.
  • Se non premes en «editar» non entenderás o que pasou , pero tes unha descrición máis gráfica un chisco máis abaixo.

Para engadir novos parágrafos preme «intro» («enter» ou «return») dúas veces. Se pulsas unha soa vez (como verás nesta liña se editas a páxina) non se engadirá un novo parágrafo.


Este é

o xeito correcto

de facer liñas espaciadas

Sangrado de parágrafos (ou indentación)

Esta liña está sangrada (póñense dous puntos (':) ó comezo)
Esta estáo aínda máis (póñense 2 dos puntos ('::) ó comezo)
¿Quen sabe ata ónde poderiamos chegar? (póñense 3 dos puntos ó comezo)


Esta liña indentouse usando un espazo inicial
              pero como non se usen os dous puntos (:)
     ó comezo da liña, aparece como unha fonte monoespaciada como "Courier".
    Noutras palabras, se comezas un parágrafo con espazos, esa liña indentarase
    e ó tempo aparecerá cunha fonte monoespaciada.
          Isto é moi útil para importar materiais formateados con tabulador e letra
          monoespazo, como a versión de 1911 de EB. Observa ademais que as liñas
          indentadas con espazos non se dividen, senón que incrementan a anchura da túa 
          fiestra.


Tipos de letra

Esta liña está en cursiva (Usando a comiña sinxela dúas veces)

E esta tamén (Usando as etiquetas HTML de sempre)

O mesmo ca esta (Usando máis código. ¡Canta variedade! ¡Que confuso! Pero calquera serve. Por claridade, aconséllase usar '')

Esta liña está en negriña (Usando a comiña sinxela tres veces)

O mesmo ca esta (Con HTML)

Liñas horizontais

Podes facer unha liña horizontal nunha páxina:


Ou dúas, se o prefires:



Amosar código

Hai tres xeitos de amosar código:

  1. Empregar a etiqueta <code>. Esta liña é un exemplo coa etiqueta <code>
  2. Empregar a etiqueta <pre>.
     Esta liña é un exemplo coa etiqueta <pre>
  3. Empregar a etiqueta <nowiki>. Esta liña é un exemplo coa última etiqueta

A diferenza entre <code></code> e <pre></pre> é que a etiqueta preserva os saltos de liña, mentres que a etiqueta code non o fai. A etiqueta nowiki funciona igual que a etiqueta <code> non sendo que non emprega a fonte monospace. (Fíxose un uso libre da etiqueta <code> nesta páxina.)

Subpáxinas

Podes simular a existencia de subpáxinas usando o símbolo "/", aínda que este é un concepto case abandonado co novo software: Cómo se edita unha páxina/Subpáxina

Táboas

Pódense crear táboas:

Item un Item dous
Item tres Item catro

que teñen o seguinte código :

<table border=1> <tr> <td color="#f3f300">Item un</td> <td>Item dous</td> </tr>

<tr> <td>Item tres</td> <td>Item catro</td> </tr>

</table>


Táboa elegante:

Item un Item dous
Item tres Item catro
Item cinco

que corresponde ó código :

<table border=1> <tr>; <td>Item un</td> <td>Item dous</td> </tr>

<tr> <td rowspan=2>Item tres</td> <td>Item catro</td> </tr>

<tr> <td>Item cinco</td> </tr> </table>

Aquí outro xeito de facer unha táboa:

||||||Encabezado||

||cela 1||cela 2||cela 3||

||cela 1||||expandíndose a 2 columnas||

Podes ver información máis detallada deste tema na páxina sobre como facer táboas.

Caracteres especiais

Pode que a miúdo precises empregar caracteres especiais, como estes: ü À α


Visita caracteres especiais Wiki para consultar o que deberías e o que non deberías facer.

Podes empregar superíndices e subíndices, así como controlar o tamaño da fonte e a cor!

  Podes empregar <sup>superíndices</sup> e <sub>subíndices</sub>, así como controlar o <font size=+1>tamaño</font> da fonte e a <font color="green">cor</font>!


  • f(x) = a0 + a1x1 + a2x22 + a3x33 + ...
  *f(x) = a<sub>0</sub> + a<sub>1</sub>x<sub>1</sub> + a<sub>2</sub>x<sub>2</sub><sup>2</sup> + a<sub>3</sub>x<sub>3</sub><sup>3</sup> + ... 


  • f(x) = a0 + a1x1 + a2x22 + a3x33 + ...
  *<font size=+2 color=red>f(x) = a<sub>0</sub> + a<sub>1</sub>x<sub>1</sub> + a<sub>2</sub>x<sub>2</sub><sup>2</sup> + a<sub>3</sub>x<sub>3</sub><sup>3</sup> + ...</font> 

Redireccións

Se desexas redireccionar o tráfico dunha páxina cara a outra (algunha cun mellor título, por exemplo), podes empregar o comando «#REDIRECT [[nome de páxina]]» ó comezo da descrición da páxina. Vai a parrulo, por exemplo. Para consultar a historia da página vella, pulsa enriba da ligazón «(redirected from Páxina Antiga)» na zona superior da páxina nova.

Máis sobre ligazóns


É preferible non poñer maiúsculas ó dar nome ás túas páxinas: definición de filosofía; ver Convencións para nomear páxinas

o texto deste enlace é distinto do nome da páxina á que apunta

Tanto ten OQueEscribas na ... descrición do vínculo. ¡Son vínculos!

Un enlace a outra web: http://www.gnu.org

A mesma ligazón pero cunha áncora (un texto distinto): Páxina principal de GNU

Non te preocupes de que o enderezo web quede agochado, preme «Versión para imprimir» arriba para ver que pasa cos enderezos agochados.

Se introduces a URL dunha imaxe, amosarase esta en troques de enlazala:

wiki.jpg

Para crear ligazóns de palabras en plural, tes dúas posibilidades. Unha é deixar o plural "fora", como en labregos, pero nalgúnos casos non vai resultar, como en reis de Portugal.

En expresións estranxeiras que usen apóstrofe, (como McDonald's), a ligazón pónse sinxelamente sen el: McDonalds McDonald's. Nota que tiven que empregar <nowiki>McDonald para evitar a wikificación automática dunha palabra con dúas maiúsculas.

Tipos de ligazóns

Os tipos de ligazóns que poden aparecer son fundamentalmente sete:

  • vincallos a outros artigos da Galipedia;
  • direccionar a partes dun artigo;
  • ligazóns a certas páxinas especiais da Galipedia, en concreto categorías e moldes;
  • vencellos a outras wikipedias (2 tipos);
  • vínculos a páxinas externas da Galipedia (2 métodos);
  • ISBN de libros;
  • Redireccións;

En xeral, as ligazóns créanse rodeando o texto da ligazón entre dúas parellas de corchetes ou parénteses cadradas, e se pode facer ademais que apareza un texto distinto do nome do vencello para ser lido: se se quere facer unha ligazón á verba "viño" pero que se lea "bebida", hai que escribir separándoos cunha barra vertical, ou sexa [[viño|bebida]] e aparecerá o seguinte: bebida. Polo tanto a regra é escribir [[a onde vai|o que se le]]. Isto xa o vimos nun apartado anterior (Agregar ligazóns), pero volveremos a ver os seus detalles para aprender máis sobre os distintos tipos de ligazóns.

Ligazóns a artigos

Son os máis sinxelos: simplemente hai que rodealo cos corchetes como se indicou. Pódese facer que o texto que se lea non sexa o do vencello mediante a barra vertical, todo isto tal e como xa se explicou antes. Hai que respetar as maiúsculas e os símbolos especiais do título do artigo, incluíndo os dous puntos (:) que aparecen sistematicamente no nome de certos artigos ou páxinas: "Special:", "Wikipedia:", "User:" ou "User talk:". Un exemplo é [[viño]], que vai a viño.

Estes corchetes sinxelos pódense engadir seleccionando o texto a ligar e premendo o terceiro botón ("Ab") da barra de ferramentas, que aparece cando se edita unha páxina. Como xa se dixo antes, pódese utilizar unha estratexia se se dan certas condicións entre o que se le e a onde se envía: que a ligazón está contida exactamente no que se le. Asi pódese facer para moitos plurais: [[viño]]s envía a "viño" pero lese "viños" (viños), pero isto non se pode facer con plurais en "-l" ("funil" >> "funís"), adxectivos cambiando o xénero ("británica" >> "británico") ou verbos ("vou" >> "ir"). De tódolos xeitos, os artigos de verbos ou adxectivos son moi inusuais.

Ligazóns a partes dun artigo

E moi sinxelo: faise igual que unha ligazón a un artigo, pero tralo seu nome hai que poñer o símbolo "#" e logo o nome do epígrafe. Polo tanto [[Wikipedia:Como editar unha páxina#Tipos de ligazóns]] enviará ó apartado "Tipos de ligazóns" do artigo "Wikipedia:Como editar unha páxina", é dicir, a este mesmo, e aparecerá como Wikipedia:Como editar unha páxina#Tipos de ligazóns. Non é necesario especificar o nivel de profundidade do epígrafe.

Tamén se pode poñer un texto distinto mediante unha barra vertical, sempre tralo nome do artigo e da súa parte. ([[Wikipedia:Como editar unha páxina#Tipos de ligazóns|envío]] quedará así: envío)

Ligazóns a categorías e moldes

As categorías e os moldes son páxinas moi especiais na wikipedia. As primeiras sempre teñen a forma "Category:"+tema e agrupan automáticamente a tódolos artigos onde estea escrito entre corchetes: "[[Category:" + tema. Por iso tódalas palabras onde se escribe [[category:axuda]] aparecerán na categoría de "Axuda".

Polo tanto, se o que se quere é facer unha ligazón e non engadir unha páxina a ese grupo, débense facer algo distinto: escribir dous puntos (:) tralos primeiros corchetes. Aquí si que é habitual utilizar a barra para que se lea un texto distinto, pois non queda ben combinar "Category" en inglés e unha palabra galega. Por exemplo [[:category:Lingüística|ciencia que fala da lingua]] quedará así: ciencia que fala da lingua.


Algo distintos son os moldes e as páxinas de mensaxes predefinidas, que se escriben co seu nome entre dobres chaves ({{}}). Todos eles comezan por "Template:". Polo tanto para que apareza a mensaxe para "borrar unha páxina", abonda con escribir {{lixo}}.

Outras veces non se quere que apareza o contido do molde, senón que se busca unha ligazón. Isto faise cunha ligazón normal á paxina, sabendo que o nome da páxina está precedida sempre con dous puntos, co formato "[[:template:" + nome do molde]]. Por exemplo, [[:template:lixo]] irá ó devandito molde, aparecendo template:lixo. Tamén se pode usar a barra vertical: entón, [[:template:lixo|molde para borrar]] aparecera como molde para borrar.

Ligazóns a outras wikipedias

A isto chámaselle ás veces robot. As ligazóns a outras wikipedias aparecen sempre todas xuntas na marxe esquerda da páxina. É sinxelo porque simplemente é unha ligazón onde hai que engadir "CódigoDaLingua"+":" entre os primeiros corchetes e o nome do artigo. Normalmente póñense ó final do artigo antes das categorías.

Algo diferente é que se busque que unha ligazón apareza no texto. Para iso hai facer como antes: poñerlle dous puntos (:) antes do nome: [[:de:Artikel]] irá á páxina chamada "Artikel" na wikipedia alemana (de = deutsch = código para o alemán). Aparecerá de:Artikel. Tamén se poden usar barras verticais para que apareza un texto distinto ([[:de:Artikel|Artigo en alemán]] aparecerá como Artigo en alemán). Para facer isto ben hai que saber os códigos dos idiomas e os nomes dos artigos exactamente como están na outra wikipedia (incluíndo os seus caracteres especiais na súa ortografía). Os códigos pódense consultar na Portada, abaixo de todo, onde están as ligazóns ás wikipedias máis importantes.

Ligazóns a páxinas externas

Ligazóns a ISBN de libros

As ligazóns mediante o ISBN dos libros envían directamente a unha páxina especial onde

Ligazóns mediante redirección

Isto vese en Wikipedia:Como redireccionar unha páxina

... e agora, as mostras:

Traza final Cadro de edición

cursiva, negriña, negriña máis cursiva.

  • son apóstrofos ingleses, á dereita do 0 (cero).
''cursiva'', '''negriña''', '''''negriña máis cursiva'''''.

o mesmo con tags html cursiva e negriña

  • Seica hai diferencia nos dous xeitos, aínda que non é doado atopalas.
o mesmo con 'tags' html <i>cursiva</i> e <b>negriña</b>
*Seica hai diferencia nas dúas maneiras, aínda que non é doado atopalas.
Un tipo de fonte de «teletipo» para termos técnicos.
Un tipo de fonte de «teletipo» para <tt>termos técnicos</tt>.
podes usar texto máis pequeno para subtítulos.
podes usar <small>texto máis pequeno</small> para subtítulos.
Podes tachar material que debera borrarse

e suliñar contidos novos.

Podes <strike>tachar material que debería borrarse</strike>
e  <u>suliñar contidos novos</u>
  • non se ve nada, son comentarios e axudas para futuros editores
<!-- aquí poden ir todos os comentarios que desexes no código da edición -->

Seccións, parágrafos, liñas, e listas

Traza final Cadro de edición

Comeza as seccións así:

Sección principal

Nova sección

Subsección

Sub-subsección

= Sección principal =

== Nova sección ==

=== Subsección ===

==== Sub-subsección ====

Facer unha liña nova soa... ...non afecta ó paragrafo. Pódense usar para separar liñas dentro dun parágrafo Isto é pra facilitar a edición

Pero unha liña valeira comeza un parágrafo novo.

Facer unha liña nova soa...
...non afecta ó paragrafo. 
Pódense
usar
para separar
liñas dentro dun
parágrafo
Isto é pra facilitar a edición

Pero unha liña valeira comeza un parágrafo
novo.
Pero podes romper liñas
sen empezar un parágrafo novo.
Pero podes romper liñas<br>
sen empezar un parágrafo novo.
  • As listas son tan doadas ...
    • asteriscos antes das listas
    • máis asteriscos máis profundidade
* As listas son tan doadas ...
** asteriscos antes das listas
** máis asteriscos máis profundidade
  1. Tamén podes facer listas con números
    1. moi organizadas
      1. ben doadas de seguir
      2. e prácticas
# Tamén podes facer listas con números
## moi organizadas
### ben doadas de seguir
### e prácticas
Lista
elementos da lista
elementos 
definición
; Lista: elementos da lista
; elementos : definición
Dous puntos para tabular

Unha nova liña manual, un novo parágrafo

: Dous puntos para tabular
Unha nova liña manual, un novo parágrafo
 se unha liña empeza cun espazo en branco
  entón será editada exactamente
                                como foi escrita;
  nunha fonte de ancho fixo e liñas
        indentadas;

isto é útil para:
  * pegar texto preformateado;
  * descripcións de algoritmo;
  * código fonte
  * arte ascii;
 se unha liña empeza cun espazo en branco
  entón será editada exactamente
                                como foi escrita;
  nunha fonte de ancho fixo e liñas
        indentadas;

isto é útil para:
  * pegar texto preformateado;
  * descripcións de algoritmo;
  * código fonte
  * arte ascii;
non é difícil centrar o texto
<center>non é difícil centrar o texto</center>
Unha liña de división horizontal enriba

e abaixo.

Úsase moito para dividir comentarios (nas páxinas de discusión)

Unha liña de división horizontal enrriba
----
e abaixo.

Úsase moito para dividir comentarios (nas páxinas de discusión) 
Personal tools